ΒΕΛΕΣΤΙΝΟ καιρός

ΤΑ ΝΕΑ ΜΑΣ

ΤΕΟΚΑΡ - ΘΕΟΧΑΡΑΚΗΣ - Η τελευταία ελληνική αυτοκινητοβιομηχανία

Ένα νέο βίντεο-αφιέρωμα από το κανάλι Michael Miller για το άλλοτε κραταιό εργοστάσιο του Βόλου
 ΤΕΟΚΑΡ - ΘΕΟΧΑΡΑΚΗΣ  - Η τελευταία ελληνική αυτοκινητοβιομηχανία

Το 1976, πριν από μισό αιώνα, η οικογένεια Θεοχαράκη προχώρησε στην ίδρυση της ΤΕΟΚΑΡ Ε.Π.Ε., σηματοδοτώντας την είσοδό της στον δυναμικό και απαιτητικό χώρο της παραγωγής οχημάτων. Δύο χρόνια αργότερα, το 1978, οι φιλοδοξίες και το όραμα του Νικόλαου Ι. Θεοχαράκη οδήγησαν στον σχεδιασμό μιας μεγάλης μονάδας συναρμολόγησης στον Βόλο, καθώς και στη μετατροπή της ΤΕΟΚΑΡ Ε.Π.Ε. σε ανώνυμη εταιρεία.

Το 1961 αποτέλεσε κομβικό έτος στην ιστορία της εταιρείας, καθώς η Νικ. Ι. Θεοχαράκης Α.Ε. ανέλαβε επίσημα την εισαγωγή και αντιπροσώπευση της Nissan στην Ελλάδα. Πρόκειται για την πρώτη συνεργασία της ιαπωνικής αυτοκινητοβιομηχανίας στην Ευρώπη εκτός Ιαπωνίας, γεγονός που ανέδειξε τη στρατηγική σημασία της ελληνικής αγοράς.

Τον Ιανουάριο του 1979 θεμελιώθηκαν στη βιομηχανική περιοχή του Βόλου, από τον τότε μητροπολίτη Δημητριάδος Χριστόδουλο, οι εγκαταστάσεις της μονάδας ΤΕΟΚΑΡ Α.Ε., στον χώρο όπου αρχικά είχε προβλεφθεί η δημιουργία εργοστασίου κατασκευής αυτοκινήτων Renault-Peugeot.

Η συναρμολόγηση στον Βόλο ξεκίνησε τον Φεβρουάριο του 1980 με το ελαφρύ φορτηγό Datsun Pick Up 1600cc, χωρητικότητας ενός τόνου, ενώ σύντομα ακολούθησε το επιβατηγό Datsun Cherry σε δύο εκδοχές: η μία με μηχανή 1.000 κυβικά. και η άλλη με μηχανή 1.200 κυβικά.

Το πρώτο έτος λειτουργίας της ΤΕΟΚΑΡ (1980) συναρμολογήθηκαν 4.685 αυτοκίνητα και ήταν η πρώτη φορά που ιαπωνική εταιρία κατέλαβε την πρώτη θέση των πωλήσεων στην Ελλάδα. To θρυλικό με την ονομασία Nissan Sunny B11 είναι το πρώτο ελληνικό περιπολικό της Αστυνομίας, «επανδρώνοντας» τον στόλο των περιπολικών της χώρας. Τα βαμμένα σε λευκό και μπλε Nissan Sunny πλημμύρισαν τους ελληνικούς δρόμους, με όπλο τους την αξιοπιστία και την αποδεδειγμένη αντοχή τους στον χρόνο.  

Καταχώρηση της ΤΕΟΚΑΡ στις 19 Ιουνίου 1983 αναφέρει ότι μόνο μέχρι τον Φεβρουάριο του 1980 είχαν κατασκευαστεί 30.000 αυτοκίνητα και στις 7 Σεπτεμβρίου 1989, η ΤΕΟΚΑΡ γιόρταζε την παραγωγή 100.000 αυτοκίνητων στην μονάδα της στον Βόλο με ύψος 6,6 δις δραχμών. 

Κατά τα επόμενα χρόνια, η ετήσια παραγωγή κυμαινόταν μεταξύ 10.000 και 11.000 οχημάτων, με αξιοσημείωτες εξαιρέσεις τα έτη 1986 και 1987, όταν ξεπέρασε τις 13.000 μονάδες, καθώς και την περίοδο 1990–1992, οπότε υπερέβη τις 15.000 μονάδες ετησίως. Έως τις αρχές της δεκαετίας του 1990, η παραγωγή της ΤΕΟΚΑΡ ήταν η υψηλότερη στη χώρα, καλύπτοντας σχεδόν το 50% της συνολικής εγχώριας παραγωγής της ελληνικής αυτοκινητοβιομηχανίας.

Κατά τα δεκαπέντε έτη λειτουργίας της ΤΕΟΚΑΡ, στις εγκαταστάσεις του Βόλου συναρμολογήθηκαν περισσότερα από 170.000 αυτοκίνητα, γεγονός που της επέτρεψε να κατακτήσει πρωταγωνιστική θέση στην εγχώρια αγορά. Η εταιρεία αποτέλεσε χαρακτηριστικό παράδειγμα της τεχνολογικής και βιομηχανικής εξέλιξης της εποχής, αποδεικνύοντας ότι η ελληνική βιομηχανία μπορούσε να ανταποκριθεί σε διεθνή πρότυπα ποιότητας και παραγωγής. 

Παρά τη συνολικά επιτυχημένη πορεία της, η ΤΕΟΚΑΡ δεν έμεινε ανεπηρέαστη από τις προκλήσεις και τις διαρθρωτικές δυσκολίες που σταδιακά ανέκυψαν. 

Το οικονομικό επιτελείο της τότε κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ απέρριψε την πρόταση της Nissan για τη δημιουργία μιας μεγάλης βιομηχανικής μονάδας παραγωγής αυτοκινήτων στην Ελλάδα, η οποία θα κάλυπτε τις ανάγκες της ευρωπαϊκής αγοράς. Παρ’ όλα αυτά, στήριξε την επιχείρηση του Νικόλαου Θεοχαράκη μέσω της εφαρμογής χαμηλότερου ειδικού φόρου κατανάλωσης στα προϊόντα της ΤΕΟΚΑΡ. Η ρύθμιση αυτή επέτρεψε στην εταιρεία να διατηρήσει σημαντικό μερίδιο στην ελληνική αγορά, καταλαμβάνοντας υψηλές θέσεις στις πωλήσεις νέων αυτοκινήτων. 

Κατά την περίοδο 1991–1992, η αιφνιδιαστική εφαρμογή του μέτρου της απόσυρσης οχημάτων, χωρίς προηγούμενη προειδοποίηση, από την τότε κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, σε συνδυασμό με αλληλοσυγκρουόμενα επιχειρηματικά συμφέροντα, οδήγησε σε σοβαρή αποδυνάμωση τη μοναδική ελληνική αυτοκινητοβιομηχανία. Η συγκεκριμένη φορολογική πολιτική είχε ως αποτέλεσμα τη δραματική συρρίκνωση του μεριδίου των αυτοκινήτων μεσαίου κυβισμού έως το 1994, κατηγορία στην οποία η ΤΕΟΚΑΡ διατηρούσε ισχυρή παρουσία.

Η ΤΕΟΚΑΡ, η οποία κατείχε την 31η θέση μεταξύ των βιομηχανικών επιχειρήσεων με τις μεγαλύτερες πωλήσεις στην Ελλάδα, έπαψε οριστικά τη λειτουργία της στις 21 Απριλίου 1995, ολοκληρώνοντας έναν σημαντικό κύκλο της ελληνικής βιομηχανικής ιστορίας. 

Οι Βρετανοί, υπό την πρωθυπουργία της Μάργκαρετ Θάτσερ, αξιοποίησαν άμεσα την ευκαιρία. Λίγο πριν από το οριστικό κλείσιμο της ΤΕΟΚΑΡ, αντιπροσωπεία της βρετανικής κυβέρνησης επισκέφθηκε τον Βόλο και κατέθεσε στους Ιάπωνες μια ιδιαίτερα δελεαστική πρόταση, υπογεγραμμένη από την ίδια τη Θάτσερ. Η συμφωνία ολοκληρώθηκε σύντομα και η επένδυση στο Σάντερλαντ της Αγγλίας υλοποιήθηκε, όπου έως σήμερα λειτουργεί η μονάδα παραγωγής της Nissan.