ΒΕΛΕΣΤΙΝΟ καιρός

ΤΑ ΝΕΑ ΜΑΣ

Ο ρόλος της Γυναίκας στην Ψηφιακή Εποχή

Γράφει η Ελένη Λαΐτσου, Δρ. Μηχανικός Η/Υ και Πληροφορικής, Διδάσκουσα στο Τμήμα Ψηφιακών Συστημάτων, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας
Ο ρόλος της Γυναίκας στην Ψηφιακή Εποχή

Στην εποχή μας που χαρακτηρίζεται από την ψηφιακή καινοτομία και τη ραγδαία ανάπτυξη προηγμένων τεχνολογιών πληροφορικής, η ενεργή συμμετοχή των γυναικών στον ψηφιακό και τεχνολογικό χώρο είναι απαραίτητη. Η παρουσία τους δεν συμβάλλει μόνο στην προώθηση της ισότητας, αλλά και στην ενίσχυση της καινοτομίας, της δημιουργικότητας και της κοινωνικής προόδου.

Παρά την πρόοδο που έχει σημειωθεί τα τελευταία χρόνια, οι γυναίκες εξακολουθούν να υποεκπροσωπούνται στον ψηφιακό τομέα. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση μόλις το 19% των ειδικών στις τεχνολογίες πληροφορικής είναι γυναίκες, ενώ στην Ελλάδα το ποσοστό κυμαίνεται περίπου στο 20%. Έτσι, παρότι οι γυναίκες αποτελούν περισσότερο από το μισό του πληθυσμού και των αποφοίτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, η παρουσία τους στους τομείς της επιστήμης, της τεχνολογίας, της μηχανικής και των μαθηματικών (STEM), καθώς και στις ηγετικές θέσεις της τεχνολογικής βιομηχανίας, παραμένει περιορισμένη. Ακόμη και όταν εργάζονται στον χώρο της τεχνολογίας, σπάνια καταλαμβάνουν θέσεις ευθύνης, ενώ συχνά αμείβονται χαμηλότερα σε σχέση με τους άνδρες συναδέλφους τους.

Το ζήτημα, ωστόσο, δεν είναι απλά ποσοτικό, είναι ποιοτικό και δομικό. Όταν, για παράδειγμα, οι αλγόριθμοι τεχνητής νοημοσύνης αναπτύσσονται και εκπαιδεύονται κυρίως από άνδρες, αυξάνεται ο κίνδυνος αναπαραγωγής έμφυλων προκαταλήψεων. Οι προκαταλήψεις αυτές μπορούν να ενσωματωθούν σε σημαντικά συστήματα, όπως σε διαδικασίες προσλήψεων, σε εφαρμογές αναγνώρισης προσώπου και σε μηχανισμούς πιστοληπτικής αξιολόγησης. Η απουσία γυναικών από τη φάση σχεδιασμού της τεχνολογίας δεν είναι ουδέτερη. Επηρεάζει το τελικό αποτέλεσμα.

Επιπλέον, και από αναπτυξιακή σκοπιά, η ψηφιακή μετάβαση δεν μπορεί να οικοδομηθεί αφήνοντας στο περιθώριο το μισό ανθρώπινο δυναμικό της κοινωνίας. Η αξιοποίηση των γνώσεων, των δεξιοτήτων και των διαφορετικών οπτικών που μπορούν να προσφέρουν οι γυναίκες είναι κρίσιμη για έναν πιο καινοτόμο, συμπεριληπτικό και ανταγωνιστικό τεχνολογικό τομέα.

Τα παραπάνω αναδεικνύουν την ανάγκη για στοχευμένες πολιτικές και πρωτοβουλίες που θα ενθαρρύνουν περισσότερες γυναίκες να ασχοληθούν με τον τεχνολογικό τομέα.  Απαιτείται μια πολυεπίπεδη παρέμβαση που θα περιλαμβάνει την ενίσχυση της συμμετοχής των κοριτσιών στις θετικές και τεχνολογικές επιστήμες ήδη από τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση,  ανάδειξη γυναικείων προτύπων σε τεχνολογικούς κλάδους, προγράμματα ενδυνάμωσης και καθοδήγησης, πολιτικές που διευκολύνουν τον συνδυασμό επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής, καθώς και μεγαλύτερη διαφάνεια στις αμοιβές και στις διαδικασίες προαγωγής.

Η ουσιαστική συμμετοχή των γυναικών στην ψηφιακή κοινωνία δεν αφορά μόνο τη θέση τους στην αγορά εργασίας. Αφορά τη διαμόρφωση του ίδιου του μέλλοντος. Καθώς η τεχνολογία αναμένεται να μετασχηματίσει ριζικά τον κόσμο τα επόμενα χρόνια, είναι απαραίτητο οι γυναίκες να έχουν ισότιμη παρουσία και ενεργό ρόλο στη διαμόρφωση αυτού του νέου ψηφιακού περιβάλλοντος.