Στρατηγικός σχεδιασμός για το μέλλον της αγροδιατροφής

Οι παραγωγοί της Μαγνησίας χρήζουν βοήθειας ώστε τα ποιοτικά χαρακτηριστικά των προϊόντων τους να αποκτήσουν κάποια στάνταρτς μέσα από τη χρήση της επιστημονικής γνώσης. Αυτό προκύπτει από την μεγάλη έρευνα του ΕΚΠΑ για την ανθεκτικότητα και τη δίκαιη μετάβαση του πρωτογενούς τομέα της ευρύτερης περιοχής, η οποία παρουσιάστηκε σε εκδήλωση που πραγματοποίησε η περιφερειακή αρχή Θεσσαλίας. Ειδικότερα, για πρώτη φορά στα χρονικά της Αυτοδιοίκησης, μια Περιφερειακή αρχή, ανατρέπει μια παγιωμένη κατάσταση αναφορικά με τον σχεδιασμό του μέλλοντος του πρωτογενούς τομέα. Μέχρι τώρα, αυτό που ίσχυε ήταν το γεγονός ότι οι όποιες προτάσεις και ο σχεδιασμός για την αγροδιατροφικά και τον αγροκτηνοτροφικό τομέα εν γένει, είχε κεντρικό χαρακτήρα, προέρχονταν δηλαδή κυρίως από την κεντρική διοίκηση. Η Περιφέρεια Θεσσαλίας αλλάζει τα δεδομένα και γίνεται συνεκτικός και συνδετικός κρίκος αλλά και φορέας των προτάσεων που καταθέτουν οι αγροτικοί φορείς και οι άμεσα εμπλεκόμενοι με τον πρωτογενή τομέα. Τα εν λόγω αποτελέσματα της εμβληματικής έρευνας «Σχεδιάζοντας το Μέλλον: Αγροτική παραγωγή, δυνατότητες και προκλήσεις», αποτελούν κομβικής σημασίας, καθώς δύνανται να μετατραπούν σε βασικά εργαλεία για τον επανακαθορισμό του παραγωγικού μοντέλου της Θεσσαλίας και της ελληνικής αγροδιατροφής συνολικά. Η μελέτη μετατοπίζει το ενδιαφέρον από τις στενά τεχνικές λύσεις προς μια ολιστική αντίληψη ανθεκτικότητας, αναδεικνύοντας ότι η βιώσιμη μετάβαση αποτελεί, πάνω από όλα, μια βαθιά κοινωνική διαδικασία. Μέσα από την καταγραφή των δομικών αδυναμιών της περιοχής, αλλά και των εξειδικευμένων αναγκών ανά Περιφερειακή Ενότητα (Λάρισας, Καρδίτσας, Τρικάλων, Μαγνησίας), το ΕΚΠΑ αποτυπώνει την ανάγκη των ίδιων των παραγωγών για μια «ελεγχόμενη μετάβαση» χαμηλού ρίσκου, που θα διασφαλίζει την οικονομική τους ασφάλεια, τη διαφάνεια και την κοινωνική δικαιοσύνη.
Σύμφωνα με τον Περιφερειάρχη Δημήτρη Κουρέτα, "με την εμπιστοσύνη προς τους θεσμούς να αποτελεί κεντρικό διακύβευμα, η Περιφέρεια Θεσσαλίας αναλαμβάνει πλέον τον ρόλο του κρίσιμου θεσμικού εγγυητή.
Στόχος είναι ο συντονισμός πολιτικών, υποδομών και επιστημονικής γνώσης για τη διαμόρφωση ενός νέου μοντέλου που θα συνδυάζει την περιβαλλοντική βιωσιμότητα με την κοινωνική δικαιοσύνη, μέσα από τη θεσμική θωράκιση των αγροτών, την ενδυνάμωση των συνεταιρισμών και την ίδρυση εξειδικευμένων συμβουλευτικών δομών".
Όπως προκύπτει από την έρευνα, η περιφερειακή ενότητα της Μαγνησίας διαφοροποιείται σημαντικά από τις πεδινές περιοχές, καθώς το ζήτημα της ποιότητας, της τοπικότητας και της ορεινότητας αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Οι παραγωγοί της περιοχής δίνουν μεγαλύτερη έμφαση στην αξία του προϊόντος, στην αυθεντικότητα, στη σύνδεση με τον τόπο και στις ειδικές συνθήκες της ορεινής παραγωγής. Παράλληλα, καταγράφεται περιορισμένη εμπιστοσύνη σε συλλογικές μορφές οργάνωσης, όπως οι συνεταιρισμοί, καθώς και επιφυλακτικότητα απέναντι σε πιο φιλόδοξες περιβαλλοντικές πολιτικές, όπως η πλήρης μετάβαση στη βιολογική γεωργία. Οι συμμετέχοντες στην έρευνα, ζητούν πολιτικές που να αναγνωρίζουν τις ιδιαιτερότητες της ορεινότητας, τα αυξημένα κόστη και τις άνισες δυνατότητες προσαρμογής σε σχέση με τις πεδινές περιοχές.
Ο καθηγητής του ΕΚΠΑ Στάθης Αραποστάθης που συντόνισε την έρευνα ανέφερε ότι οι παραγωγοί της περιοχής επενδύουν στην βιολογική καλλιέργεια, ειδικά στη Νοτιοδυτική Μαγνησία και το Πήλιο, γιατί όποια ανταγωνιστική δυνατότητα έχουν στις αγορές, τη χτίζουν μόνοι τους επενδύοντας σε τέτοιου είδους προσεγγίσεις. Την ίδια στιγμή, συνεταιριστικά σχήματα βρίσκονται σε απορρύθμιση και παρακμή. Οι παραγωγοί της Μαγνησίας θέλουν βοήθειες ώστε τα ποιοτικά χαρακτηριστικά των προϊόντων τους να αποκτήσουν και κάποια στάνταρτς μέσα από τη χρήση της επιστημονικής γνώσης όπως και να έρθει η επιστημονική γνώση πιο κοντά στην εμπειρική γνώση του αγρότη.
Εν κατακλείδι όπως είπε ο ίδιος: "Οι αγρότες θέλουν βοήθεια για να συγκροτήσουν ομάδες και συνεταιριστικά σχήματα για να καταφέρουν να βγάλουν υπεραξία τα προϊόντα τους. Μέσα στις προτάσεις μας ήταν η σημασία του να γίνει μια ανοιχτή δομή για το ελαιόλαδο, το λάδι και την ελιά, στο Πήλιο και στη Νοτιοδυτική Μαγνησία, όπου θα δουλέψουν μαζί εταιρείες, ερευνητικές ομάδες και συγχρόνως ομάδες παραγωγών και παραγωγοί. Σκοπός τους να χτίσουν το branding των συγκεκριμένων προϊόντων και συγχρόνως να μπορέσουν να εκμεταλλευτούν όλη τη γνώση που έχει συσσωρευτεί. Μάλιστα, κάτι τέτοιο, ένα ανοιχτό living club δηλαδή που έχουμε προτείνει θα είναι δεκαετές, με χρηματοδότηση μέσα από σχήματα της Περιφέρειας για να έρθει ο ελαιοπαραγωγός μαζί με τον ερευνητή και την εταιρεία να χτίσουν ένα πολύ δυνατό branding" κατέληξε ο κ. Αραποστάθης.








































