Για την Άυλη Πολιτιστική Κληρονομιά προορίζεται ένα παραδοσιακό τραγούδι της περιοχής των Καναλίων με τίτλο «Η Λελουτιά».

Το τραγούδι παρουσιάστηκε στην εκδήλωση της Μαθητικής επίδειξης της Μουσικής Σχολής του Δήμου Ρήγα Φεραίου,χθες Τετάρτη (8/7) στον πεζόδρομο του Βελεστίνου. Με τους μουσικούς Βασίλη Σαλαγά και Λεωνίδα Χατζηζήση και ερμηνεύτρια την Βασιλική Τράκη. 

Δείτε το βίντεο:

Το γυναικείο παραδοσιακό τραγούδι «Λελουτιά» είναι κορυφαίο δείγμα της τοπικής πολιτιστικής ταυτότητας της περιοχής της λίμνης Κάρλας στην ευρύτερη περιοχή των Καναλίων του Δήμου Ρήγα Φεραίου. Η μοναδικότητα και τα χαρακτηριστικά του τραγουδιού συνοψίζονται στα εξής: Ερμηνεύεται αποκλειστικά από γυναίκες, οι οποίες κατά το τελετουργικό του χορού, σχηματίζουν κύκλο κρατώντας λευκά μαντήλια ανάμεσα στα χέρια και το αποδίδουν με συγκεκριμένα χορευτικά βήματα χασαποσέρβικου, συνήθως κατά τη διάρκεια παραδοσιακών εθίμων ή τοπικών πανηγυριών. Συνοδεύεται με μουσική υπόκρουση ακορντεόν, όπου ο μουσικός μπορεί να τραγουδήσει κάποιο από τους στίχους της αρεσκείας του. 

Έχει σύνδεση με τη Λίμνη Κάρλα γιατί οι στίχοι του τραγουδιού έχουν άμεση αναφορά στον παλιό λιμναίο βίο, τη φύση γύρω από τη λίμνη Βοιβηίδα και την καθημερινότητα των ανθρώπων που ζούσαν από αυτήν πριν από την αποξήρανσή της. 

Η καταγραφή των μαρτυριών για το γυναικείο τραγούδι «Λελουτιά» καθώς και οι προφορικές μνήμες των παλαιότερων γυναικών αποτελούν τον πυρήνα της Φάσης Προετοιμασίας του Φακέλου από το Γραφείο Πολιτισμού του Δήμου Ρήγα Φεραίου για την ένταξή του στο Εθνικό  Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς. Η λέξη του τίτλου «Λελουτιά» είναι ένα Καναλιώτικο γλωσσικό ιδίωμα που σημαίνει γυναίκα λουλουδένια που παραπέμπει σε  χρώματα μαβιά, έντονο ροζ, θαλασσί, λιλά και γαλαζοπράσινα. Αυτή η στενή σύνδεση της κοινότητας των γυναικών, με το φυσικό περιβάλλον του τοπίου της λίμνης και την προφορική παράδοση, αποτελεί το βασικό επιχείρημα για την τεκμηρίωση του φακέλου, ώστε το τραγούδι να αναγνωριστεί επίσημα από το Υπουργείο Πολιτισμού. Το τραγούδι έχει  ερευνηθεί στο παρελθόν και έχει ολοκληρωθεί με οπτικοακουστική τεκμηρίωση. Επίσης βιντεοσκοπήθηκαν τα βήματα του χορού και έτσι αποτυπώθηκε η κίνηση παράλληλα με το τραγούδι. Το 2015 ο Βασίλης Σαλαγάς εξασφάλισε την καταγραφή με μουσική και τραγούδι και την σχολική χρονιά 2025/2026 το μελέτησε με τους μαθητές της Μουσικής Σχολής. Τους μαθητές της Μουσικής Σχολής συνόδευσαν ο δάσκαλός τους Βασίλης Σαλαγάς, ο τοπικός μουσικός (παλιός οργανοπαίχτης) με το ακορντεόν Λεωνίδας Χατζηζήσης από τα Κανάλια και τη γέφυρα παράδοσης του τραγουδιού προς το κοινό θα αποδώσει με τη φωνή της η Καναλιώτισα Βασιλική Τράκη. 

Η συμβολή του παλιού τοπικού μουσικού Λεωνίδα Χατζηζήση είναι καθοριστικής σημασίας για τη διάσωση και την ορθή καταγραφή του τραγουδιού «Λελουτιά» γιατί έχει  «δουλέψει» τις ακριβείς μελωδικές γραμμές, τον ιδιαίτερο τοπικό ρυθμό και το ύφος της περιοχής των Καναλίων.

Η εμπειρία του μουσικού Βασίλη Σαλαγά προσφέρει στο συγκεκριμένο τραγούδι την μουσική τεκμηρίωση με την ακριβή καταγραφή των γυρισμάτων της μελωδίας και του ρυθμού από την παρτιτούρα που έγραψε. 

Η ερευνήτρια Βασιλική Τράκη απέδωσε τους στίχους με το τραγούδι της, διατηρώντας το ύφος και την μελωδία που αποκόμισε από τις παλαιότερες γυναίκες του χωριού, που είχε την τύχη να την μυήσουν διατηρώντας το ύφος και την μελωδία. 

Η συγκεκριμένη μουσική εκδήλωση ενίσχυσε τον φάκελο της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς.