ΒΕΛΕΣΤΙΝΟ καιρός

ΤΑ ΝΕΑ ΜΑΣ

Περί της καταγωγής του Ρήγα Βελεστινλή

Επιστολή του προέδρου της Επιστημονικής Εταιρείας Μελέτης Φερών - Βελεστίνου - Ρήγα, Δρ. Δημητρίου Καραμπερόπουλου στην εφημερίδα "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ"
Περί της καταγωγής του Ρήγα Βελεστινλή
Αγαπητητέ κ. Παπαδημητρίου στο ενημερωτικό και καλογραμμένο κείμενό σας σήμερα (8-11-2026) στο «Κ» της έγκριτης εφημερίδας «Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ» για το Περιβόλι Γρεβενών σημειώνετε χαρακτηριστικά  «Το χωριό, που εικάζεται ότι είναι η πατρίδα του Ρήγα Φεραίου, εξ ου και η προτομή του στην κεντρική πλατεία». Θα θέλαμε ωστόσο να επισημάνουμε ότι δεν μπορούμε να στεκόμαστε σε εικασίες ότι αφού έχει στηθεί η προτομή του Ρήγα στο Περιβόλι, άρα θα έχει καταγωγή ο Ρήγας από το Περιβόλι. Και το Συκούριο Θεσσαλίας έχει προτομή του Ρήγα δεν σημαίνει ότι πρέπει να υποθέσουμε ότι είναι πατρίδα του Ρήγα, όπως παρόμοια και η  Λάρισα έχει και μάλιστα δύο ανδριάντες του Ρήγα δεν μπορούμε να εικάσουμε ότι είναι γενέτειρα του Ρήγα.  
 
Προς ενημέρωσή σας, και νομίζουμε ότι θα θέλατε έγκυρη να είναι αυτή η ενημέρωση, για το θέμα της καταγωγής του Ρήγα Βελεστινλή, σας γράφουμε τα παρακάτω ιστορικά στοιχεία που είναι μέσα από τα έργα του ίδου του Ρήγα και όχι από υποθέσεις άλλων. Η καλλίτερη μαρτυρία πιστεύω, και εσείς θα πιστεύεται, ότι είναι τα έργα του ίδου του Ρήγα, τα οποία όπως ίσως θα γνωρίζετε τα έχουμε όλα για πρώτη φορά επανεκδώσει με ευρετήρια και σχόλια και είναι αναρτημένα στις ιστοσελίδες μας www.karaberopoulos.gr www.rhigassociety.gr :
 
1).  Σε όλα τα έργα του ο Ρήγας αυτοπροσδιορίζεται, αναγράφει το όνομα του «Ρήγας», το επώνυμό του «Βελεστινλής», ότι κατάγεται από το Βελεστίνο και προσθέτει το «Θετταλός», δείχνοντας έτσι  την ευρύτερη περιοχή, την Θεσσαλία. Πουθενά δεν αναγράφει για καταγωγή από την Μακεδονία και ιδιαίτερα από το Περιβόλι:
«Φυσικής απάνθιμα…εξεδόθη παρά Ρήγα Βελεστινλή Θετταλού»
«Σχολείιον των ντελικάτων εραστών… εξεδόθη παρά Ρήγα Βελεστινλή Θετταλού»
«Νέος Ανάχαρσις,… εξεδόθη παρά Ρήγα Βελεστινλή Θετταλού»
«Εικόνα Μεγάλου Αλεξανδρου… εξεδόθη παρά Ρήγα Βελεστινλή Θετταλού»
«Χάρτα της Ελλάδος… εξεδόθη παρά Ρήγα Βελεστινλή Θετταλού»
«Νέα Χάρτα της Βλαχίας… εξεδόθη παρά Ρήγα Βελεστινλή Θετταλού»
«Γενική Χάρτα της Μολδοβίας… εξεδόθη παρά Ρήγα Βελεστινλή Θετταλού»
 
2). Ιδιαίτερα κ. Παπαδημητρίου, αν κοιτάξετε την περίφημη Χάρτα της Ελλάδος, τα φύλλα 5 και 8,  στην περιοχή των Γρεβενών θα παρατηρήσετε ιδίοις όμμασι ότι πουθενά δεν αναγράφει το Περιβόλι ούτε και τα άλλα ονομαστά Βλαχοχώρια, Σαμαρίνα Αβδέλα, Σμίξη. Αν γνώριζε ο Ρήγας το Περιβόλι, αν κατάγονταν από εκεί ο πατέρας του και οι παππούδες του, δεν νομίζετε ότι θα το ανέγραφε. Το αγνοεί παντελώς.
 
3). Για τον τόπο της καταγωγής του, την πατρίδα του, το Βελεστίνο, ο Ρήγας έχει σχεδιάσει το τοπογραφικο διάγραμμα, την «Επιπεδογραφία της Φεράς νυν λεγομένης Βελεστίνος» και έχει τόσα ιστορικά στοιχεία καταθέσει στα έργα του καθώς και ευρύτερα για την Μαγνησία και την Θεσσαλία, που τα δημοσιεύσαμε στην μελέτη μας «Το Βελεστίνο και η Θεσσαλία στο έργο του Ρήγα Βελεστινλή», Υπέρεια, τόμ. Γ΄, Πρακτικά Γ΄Διεθνούς Συνεδρίου «Φεραί-Βελεστίνο-Ρήγας», Αθήνα 2002, σ. 713-736 και ανεξάρτητα, Αθήνα 2010. Για την εικαζόμενη πατρίδα του το Περιβόλι δεν έχει γράψει κάτι, ώστε να μπορούμε να εικάσουμε την πιθανότητα καταγωγής του από εκεί.
 
Νομίζω κύριε Παπαδημητρίου ότι τα ιστορικά στοιχεία είναι ισχυρά και μόνο για το Βελεστίνο ως πατρίδα του Ρήγα Βελεστινλή και δεν υπάρχει ούτε ένα μικρό ιστορικό στοιχείο εικασίας για άλλο τόπο καταγωγής.
 
Μπορείτε να δείτε και την μονογραφία μας,«Όνομα και καταγωγή του Ρήγα Βελεστινλή», έκδοση της Επιστημονικής Εταιρείοας Μελέτης Φερών-Βελεστίνου-Ρήγα, Αθήνα 2000, (www.karaberopoulos.gr/pdf/onoma_rigas.pdf ).
 
Αν ενδιαφέρεστε μπορούμε να σας προσφέρουμε προς ενημερωσή σας τις εκδόσεις μας μετά την τηλεφωνική επικονωνία μας.