Η Προέλευση του τοπωνυμίου «Ριζόμυλος»

Του Δημητρίου Μήτσια - Παπαγεωργίου του Βασιλείου και της Πένυς, δικηγόρου.
Ανακοίνωση σε Έπιστημονικό Συνέδριο Μελέτης Φερών-Βελεστίνου- Ρήγα.
Η Προέλευση του τοπωνυμίου "Ριζόμυλος."
TOΠΩΝΥΜΙΑ ΡΙΖΟΜΥΛΟΥ
Μέσα από τη καταγραφή των τοπωνυμίων, με την έρευνα, ανακαλύπτουμε και γράφουμε την ιστορία του τόπου μας. Όπου στο κείμενο αναφέρεται ότι το τάδε τοπωνύμιο συνορεύει με το τάδε τοπωνύμιο η κείται στην τάδε περιοχή εννοούμε την περιοχή που κατάλαμβάνει και περιλαμβάνει ένα τοπωνύμιο και ότι συνορεύει η περιοχή αυτή και όχι το τοπωνύμιο και αυτό χάριν συντομίας της έκφρασης του λόγου.
Πολλοί ασχολήθηκαν με την ονομασία του τοπωνυμίου «Ριζόμυλος».
1) πρώτη εκδοχή ότι το χωρίο ευρίσκεται στα ΡΙΖΑ του βουνού σε συνάρτηση με τη λέξη μυλος, που πράγματι το δημοτικό διαμέρισμα Ριζομύλου ανέκαθεν είχε δύο μύλους εντός και έναν εκτός του χωρίου.Αυτή η εκδοχή δεν συμφωνεί με την πραγματικότητα καθ΄όσον το χωρίο απέχει πολύ από το βουνό Ουβριά (η Οβραίας Γάλα) η Μαυροβούνι στην περαιτέρω οροσειρά περί τα δύο χιλιόμετρα αφενός και αφετέρου δεν έχει καμία σχέση με τους δύο μύλους που υπήρχαν εντός του χωρίου.
Στα ριζά του βουνού διέρχονταν μόνον τα όμβρια ύδατα, που κατέληγαν στη Λίμνη Κάρλα.Εχουν καταγραφεί οι δύο μύλοι εντός σχεδίου και ο ένας εκτός του οικισμού Ριζομύλου,όχι στην ανατολική πλευρά του χωρίου που βρίσκεται το βουνό, αλλά στη νοτιοδυτική πλευρά αυτού.
2) δεύτερη εκδοχή ότι υπήρχαν μύλοι ορυζίου (ρύζι) (Βλ.Αργύρης Φιλιππίδης -1850, στο έργο του Μερική Γεωγραφία,πιο κάτω) και Νικ. Μάγνης στο βιβλίο του «Περιήγησις ή Τοπογραφία της Θεσσαλίας»-Αθήναι 1860, ο οποίος σημειώνει ότι η ονομασία δόθηκε επειδή στο χωριό υπήρχαν "Μύλοι Ορυζίου» Ούτε αυτή η εκδοχή είναι αληθής και ορθή καθ΄όσον το ρύζι και το ορύζιον γράφεται με ύψιλον (υ) και το χωρίο Ριζόμυλος γράφεται με ιώτα (ι).Εξ άλλου σύμφωνα με τους ξένους περιηγητές ποτέ δεν καλλιεργήθηκε ρύζι στην περιοχή Ριζομύλου καθώς και στην ευρύτερη περιοχή και
3) τρίτη εκδοχή που υποστηρίζουμε και ασπαζόμαστε είναι ότι το τοπωνύμιο και η ονομασία προέρχεται από τη φράση Κ ό κ κ ι ν ο ς Μ ύ λ ο ς.
Φαίνεται ότι κατά την Τουρκοκρατία ο ένας από του δύο μύλους εντός του χωρίου ήταν εντυπωσιακά βαμμένος κόκκινος.Στα Ιταλικά η λέξη r o s s o σημαίνει το κόκκινο χρώμα και προϊόντος του χρόνου το rosso μετετράπη σε r i z o - ρ ι ζ ο όπως ο οικισμός «Κιοπέ Όμπασι» της κτηματικής περιφερείας Ριζομύλου μετετράπη κατά παραφθορά σε Κιμπόμπασι.Το τοπωνύμιο «Χατζή Αβδή» στην κτηματική περιφέρεια Άγίου Γεωργίου Φερών με το πέρασμα του χρόνου έγινε «Χατζημπτή.
Ένας περιηγητής, ο Κωνσταντίνος Διοικητής (Έλληνας Λόγιος του 18ου)) μνημονεύει τον Πηνειό ποταμό το 1715 έτος με το όνομα Κιοστέμ.Ετσι ονομαζόταν ο ποταμός επί τουρκοκρατίας μαζί με το όνομα Σαλαμπριάς.Η λέξη αυτή προέρχεται από τη λέξη Λυκοστόμιο (μεσαιωνικό τοπωνύμιο) και κατέληξε Κοστόμιο-Κοστόμ-Κιοστέμ. (Βλ.Θεσσαλικό Ημερολόγιο 23,σελ.14).
Το χωρίο ΄Ακετσι ήτοι οι Μικροθήβες του νομού Μαγνησίας προέρχεται από τις λέξεις Ακ Κετζελί,που ήταν πριν η τουρκική ονομασία του χωρίου επί τουρκοκρατιας.Και από Ακ Κετζελί κατέληξε προϊόντος του χρόνου ΄Ακετσι.
Το ίδιο ισχύει και για το νησί Καστελλόριζο που σημαίνει Κάστρο Κόκκινο η Κόκκινο Κάστρο από τις λέξεις castello = κάστρο και rosso= Κ ό κ κ ι ν ο (στην Αγγλική Γλώσσα castle). Είναι άστοχο να υποστηρίζουμε ότι, κατά τα ανωτέρω,το χωρίο είναι στα ριζά του βουνού η ότι οι μύλοι ήσαν στα ριζά του βουνού, αφού δεν ήσαν ποτέ.
Η βυζαντινή ονομασία Καστελλόριζο προέρχεται από τις λέξεις Castello Rosso που αποδίδεται στα ΚΟΚΚΙΝΑ ΒΡΑΧΙΑ, όπου χτίστηκε το κάστρο των Ιπποτών ή στο κόκκινο οικόσημο του 8ου Μεγάλου Μαγίστρου των Ιπποτών της Ρόδου, που κατέλαβαν το νησί τον 14ο αιώνα.
Στο Καστελλόριζο υπάρχουν ευρήματα Ελληνιστικής και Ρωμαϊκής περιόδου, κατά την οποία το νησί ανήκε στους δήμους της Περαίας και είχε οικονομική εξάρτηση από τη Ρόδο. Στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Αθήνας φυλάσσεται χρυσό στεφάνι σε σχήμα φύλλων αμπελιού με σταφύλια, πιθανώς του 4ου π.Χ. αιώνα, το οποίο ανακαλύφθηκε σε σαρκοφάγο στην περιοχή του Αγίου Γεωργίου.
Το 1306 το Καστελλόριζο κατελήφθη από τους Ιωαννίτες Ιππότες. Κατά τη διάρκεια της κατοχής των Ιπποτών χρησιμοποιήθηκε και ως τόπος εξορίας. Τότε οικοδομήθηκε το ΚΟΚΚΙΝΟ ΚΑΣΤΡΟ που αποτέλεσε στη συνέχεια το χαρακτηριστικό γνώρισμα του νησιού. Το 1440 το ακριτικό νησί λεηλατήθηκε από τον αιγυπτιακό στόλο. Πολλοί κάτοικοί του αιχμαλωτίστηκαν και πουλήθηκαν στα σκλαβοπάζαρα της Ανατολής. Και οι κατακτητές διαδέχονται ο ένας τον άλλον:

Ο Σουηδός Jacob Jonan Bjornstahi (17.3.1879) ίδρυσε ένα εργοστάσιο υφασμάτων στο Βελεστίνο στη θέση “Χατζημπράμ.¨ ( Βλ. Κυριάκος Σιμόπουλος «Ξένοι ταξιδιώτες στην Ελλάδα,τομ. Β΄,4η έκδοση,1984,σελ.429.) Η ονομασία του τοπωνυμίου προέρχεται από τις λέξεις Χατζή και Ιμπραήμ ( Η λέξη Ιμπραήμ στα Ελληνικά σημαίνει Άβραάμ).Είναι ακριβώς στη διασταύρωση της Παλαιά Εθνικής οδού με πινακίδια που δείχνει προς Χλόη, όπου και ο σημερινός κόμβος.
Φαίνεται ότι:
α) η κάποιος Βενετός – Ιταλός η Τούρκος χρησιμοποίησε τον έναν από τους δύο μύλους του Ριζομύλου και τον έβαψε Κόκκινο για τη βαφή νημάτων και υφασμάτων, η
β) Οι Τούρκοι υπεραγαπούν το κόκκινο χρώμα.Η σημαία τους είναι κατακόκκινη.Επί τουρκοκρατίας πρέπει τον έναν μύλο να τον έβαψαν με κόκκινο χρώμα,δείγμα για τους Τούρκους υπεροχής και εξουσίας.Τους Τούρκους του ηλεκτρίζει το κόκκινο χρώμα που αποτελεί γι΄ αυτούς,επαναλαμβάνω, ένα δείγμα υπεροχής και εξουσίας.
Τα ανωτέρω γραφέντα επιβεβαιώνουν τα κάτωθι επί πλέον επιχειρήματα
γ) Στην Πάτρα και στο νότιο τμήμα της πόλης συναντάμε τοπωνύμιο με την επωνυμία «Κόκκινος Μύλος.»
δ) Στην Άθήνα,στη Φιλαδέλφεια κοντά στο Κοιμητήριο και πλησίον του Παιδικού Σταθμού συναντάμε επίσης το ίδιο τοπωνύμιο «Κόκκινος Μύλος».Είναι συνοικία με την ονομασία «Κόκκινος Μύλος» που συνορεύει με τις Άχαρνές.
Τα δύο παραπάνω τοπωνύμια στην Πάτρα και στη Φιλαδέλφεια επιβεβαιώνουν και ισχυροποιούν τον ισχυρισμό μας για την προέλευση του τοπωνυμίου «Ριζόμυλος.»
ε) Στη Βικιπαιδεία συναντήσαμε το τοπωνύμιο «Ριζόμυλος» Μεσσσηνίας όπου αναφέρεται ότι έλαβε την ονομασία από ένα νερόμυλο !!!! και
στ) στο υπ΄αριθμ.2311/1953 οριστικό παραχωρητήριο του Υπουργείου Γεωργίας που εκδόθηκε στο όνομα Παντελή Δημ.Κακαζιάννη διαβάζουμε το τοπωνύμιο ενός αγρού που κείται στη θέση «Κοκκινόμυλος»!!!!!!
Οι μύλοι του Ριζομύλου ήσαν τρεις (Βλ.κατωτέρω).Ο πρώτος μύλος έκειτο στην άκρη του χωριού και νοτιοανατολικά αυτού. Προ ετών, ο Ιερός Ναός του Αγίου Δημητρίου επώλησε το ακίνητο, όπου έκειτο ο μύλος , αφού το κατέτμησε σε άρτια οικοδομήσιμα οικόπεδα. Ο μύλος αυτός ήταν ακριβώς
μπροστά από το σπίτι του πρώην Δημάρχου, Ιατρού, Αθανασίου Παπαδήμα. Ο δεύτερος Μύλος ήταν μπροστά στο Σχολείο και στη θέση «Αλεξανδρή» κατά τα ανωτέρω και ο τρίτος Μύλος στη θέση «Παλιόμυλος», όμορος με τοπωνύμιο Σουμπέτι, ακριβώς πριν φθάσουμε στο Ριζόμυλο, αριστερά και δυτικά, 1000 μέτρα πίσω από το Βενζινάδικο.
Σε άλλο συμβόλαιο αναγράφεται ότι ο Μύλος κείται στη θέση Παλιόμυλος (βλ. συμβόλαιο 9192/1916 αγρός στη θέση Παλιόμυλος, εκτάσεως στρεμμάτων οκτώ, συνορευόμενος γύρωθεν με αγρούς Παπαχρήστου, Νταχρή, Σιδέρη Δραγοϊδη και Δημητρίου Μπαλγκουράνου).
Αυτή είναι η ταπεινή μας γνώμη όσον αφορά στην προέλευση του τοπωνυμίου Ριζόμυλος και πιστεύου ότι φθάσαμε στο παραπάνω συμπέρασμα μετά από έρευνα τεσσάρων ετών επειδή τα ως τώρα συμπεράσματα και επιχειρήματα δεν μας έπειθαν για το αντίθετο.Άνακαλύψαμε την προέλευση του Τοπωνυμίου «Ριζομυλος» μετά την παρέλευση 200 και πλέον ετών.
Την άποψη αυτή υποστηρίζουν και το τοπωνύμιο «Κόκκινος Μύλος» στη Νέα Φιλαδελφεια της Άθήνας,σύνορο με Άχαρνές και το τοπωνύμιο «Κόκκινος Μύλος» στην Πάτρα όπου η ομώνυμη συνοικία στο νότιο μέρος της πόλης.
Άκόμη στη Βικιπαιδεια συναντήσαμε το τοπωνύμιο «Ριζόμυλος» Μεσσηνίας όπου αναφέρεται ότι αυτό προήλθε από ένα νερόμυλο!
Τέλος, το τονίζουμε και το επαναλαμβάνουμε, στο υπ΄αριθμ.2311/1953 οριστικό παραχωρητήριο του Υπουργείου Γεωργίας που εκδόθηκε στο όνομα Παντελή Δημ.Κακαζιάννη διαβάζουμε το τοπωνύμιο ενός αγρού που κείται στη θέση «Κόκκινος Μύλος»!









































